Lâm Đồng: Chủ động bảo đảm nguồn nước và tiêu thoát lũ

Những ngày cuối tháng 5, dù thời tiết không thuận lợi, nhiều địa phương vẫn duy trì các đợt ra quân nạo vét, phát quang kênh mương nội đồng. Tại thôn Bình An, xã Hàm Liêm, đông đảo người dân cùng Ban điều hành thôn đã tham gia khơi thông tuyến kênh Cảng số 8.

Anh Huỳnh Hoàng Chung, Trưởng thôn Bình An cho biết, toàn thôn hiện có 6 tuyến kênh mương nội đồng với tổng chiều dài khoảng 3 km. Tuy nhiên, do nằm ở cuối hệ thống tưới nên mùa khô Bình An thường thiếu nước trước tiên, còn mùa mưa lại đối mặt nguy cơ ngập úng khi dòng chảy không được khơi thông kịp thời. Vì vậy, việc duy trì thông thoáng các tuyến kênh không chỉ phục vụ tưới tiêu mà còn quyết định hiệu quả sản xuất của cả thôn.

Ông Phạm Đình Vương, Phó Chủ tịch UBND xã Hàm Liêm, cho biết, toàn xã hiện có 161 tuyến kênh mương nội đồng với tổng chiều dài khoảng 268,8 km, bảo đảm tưới cho hơn 1.320 ha lúa, hoa màu và 1.143 ha cây lâu năm. Tuy nhiên, phần lớn vẫn là mương đất chưa được kiên cố hóa. Qua thời gian, tình trạng bồi lắng, cỏ dại và cây bụi phát triển đã thu hẹp dòng chảy, ảnh hưởng đến khả năng cấp nước mùa khô và tiêu thoát lũ mùa mưa.

Còn tại phường Hàm Thắng hiện có hơn 81,5 km kênh mương nội đồng, tập trung. Hệ thống này cơ bản đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, góp phần ổn định hoạt động canh tác của người dân. Tuy nhiên, theo ông Trần Ngọc Hiền - Chủ tịch UBND phường Hàm Thắng, ảnh hưởng của đợt lũ năm 2025 đã khiến nhiều tuyến kênh bị bồi lấp, xuất hiện sạt lở, làm giảm khả năng dẫn nước tưới tiêu mùa vụ. Một số tuyến chưa được đầu tư đồng bộ, công tác duy tu, nạo vét còn hạn chế nên chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất vào thời điểm cao điểm. Những khu vực chịu ảnh hưởng nhiều nhất tập trung tại các khu phố Phú Hòa, Kim Ngọc, Thắng Lợi, Thắng Thuận, Phú Xuân và Phú An.

Theo các địa phương, nguồn kinh phí dành cho sửa chữa, nâng cấp và nạo vét hệ thống kênh mương hiện còn hạn chế, trong khi nhu cầu khơi thông dòng chảy, đặc biệt đối với các tuyến suối tự nhiên, đòi hỏi nguồn lực rất lớn.

Để chủ động phục vụ sản xuất và ứng phó mùa mưa bão, các xã, phường đã chỉ đạo rà soát toàn bộ hệ thống kênh mương, xác định những vị trí bị bồi lấp, ách tắc hoặc có nguy cơ sạt lở để xây dựng phương án xử lý. Cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước, các địa phương tiếp tục phát huy vai trò của các tổ dùng nước và huy động người dân tham gia các đợt ra quân phát dọn cây cỏ, nạo vét lòng mương trước mùa vụ mới.

Tại phường Hàm Thắng, địa phương đã sử dụng nguồn kinh phí của địa phương để nạo vét tuyến mương thoát lũ dài khoảng 1 km tại khu phố Thắng Thuận, góp phần giảm nguy cơ ngập úng trong mùa mưa. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức người dân trong việc bảo vệ công trình thủy lợi, không xả rác xuống kênh mương và tích cực tham gia công tác duy tu, bảo dưỡng.

Ông Trần Ngọc Hiền, Chủ tịch UBND phường Hàm Thắng cho biết thêm: “Phường đề nghị Công ty Khai thác công trình thủy lợi Chi nhánh Hàm Thuận Bắc xây dựng kế hoạch nạo vét các tuyến kênh cấp 1, ưu tiên xử lý những đoạn bồi lấp. Đồng thời, rà soát các sông, suối tự nhiên để có phương án khơi thông phù hợp. Phối hợp với đơn vị thủy lợi rà soát, phân loại từng tuyến kênh mương để xác định rõ trách nhiệm quản lý, vận hành và duy tu...”.

Việc chủ động khơi thông kênh mương không chỉ giúp bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất mà còn nâng cao năng lực tiêu thoát lũ, giảm nguy cơ ngập úng trong mùa mưa bão, tạo điều kiện cho sản xuất nông nghiệp phát triển ổn định và bền vững.